Hobby-horsing is een subcultuur afkomstig uit Finland en kan op verschillende manieren worden uitgelegd. Zo wordt het bijvoorbeeld omschreven als rage, sport, community of als hobby. Vermoedelijk is de beste definitie een combinatie hiervan. Bovendien kleeft aan hobby-horsing een feministisch karakter en heeft de community een positief effect op het zelfvertrouwen van jonge mensen. Hobby-horsing is uitgegroeid tot een sport met een groeiend aantal leden verspreid over steeds meer landen. Stokpaardjes hebben dankzij hobby-horsing veel meer betekenis gekregen dan alleen kinderspeelgoed, waarvan voor velen het stokpaardje vermoedelijk al bekend was.
Wat is hobby-horsing?
Hobby-horsing of stokpaardrijden lijkt veel op paardrijden waarbij een echt paard wordt bereden. Bij hobby-horsing wordt net als bij paardrijden gebruik gemaakt van een ‘paardrijbak’. Deze ‘bak’ staat vol met hindernissen waar overheen gesprongen wordt. Er kan in een binnenbak, maar ook in een buitenbak worden gesport. Het grote verschil met paardrijden is dat bij hobby-horsing niet het ‘paard’, maar de ‘ruiter’ zelf loopt, rent of springt. Naast de hindernissen is dressuur ook een onderdeel van hobby-horsing. Of er nu hindernissen worden genomen, aan dressuur wordt gedaan of een combinatie van beiden, het stokpaardje wordt altijd tussen de benen vastgehouden. Wanneer geen echte ‘paardrijbak’ voor handen is, worden hindernissen ook op andere plekken gebouwd. Dat gebeurt bijvoorbeeld in tuinen, grasveldjes of sportzalen.
Het stokpaard
Het stokpaard is een onmisbaar element bij hobby-horsing, oftewel stokpaardrijden. Een stokpaard bestaat uit een pluchen ‘paardenkop’ en een houten stok waaraan de kop is bevestigd. Stokpaardjes zijn vooral bekend als kinderspeelgoed en veel mensen zullen zich dan ook herinneren dat zij als kind met een stokpaardje hebben gespeeld. In speelgoedwinkels kom je stokpaardjes daarom ook regelmatig tegen. Liefhebbers van hobby-horsing maken hun stokpaardje echter vaak zelf en kunnen dit hierdoor naar eigen smaak ontwerpen.
De kracht van hobby-horsing in Finland en daarbuiten
Hobby-horsing komt oorspronkelijk uit Finland waar vooral jonge (tiener)meiden de sport beoefenen. Anno 2019 zijn in Finland naar schatting zo’n 10 duizend mensen die aan de sport doen. Bovendien is het fenomeen over de wereld verspreid en zijn in veel meer landen liefhebbers van de sport actief. In 2017 ging de documentaire ‘Hobbyhorse Revolution’, geproduceerd door Tuffi films, in première. In deze documentaire worden drie tienermeiden gevolgd, voor wie hobby-horsing een belangrijk deel van hun leven is geworden. De hobby en de daaraan verbonden community geeft de meiden zelfvertrouwen en helpt hen bovendien bij moeilijke onderwerpen zoals pesten. Hobby-horsing is voor sommige slachtoffers van pesten een manier om meer zelfvertrouwen te krijgen, met name dankzij de community van de hobby. Tegelijkertijd kan hobby-horsing ook een reden zijn voor nieuwe pesterijen.
Feminisme
Rondom hobby-horsing is een community ontstaan die hoofdzakelijk bestaat uit meisjes. Eén van de gezichten van hobby-horsing en tevens hoofdrolspeelster in de documentaire Hobbyhorse Revolution (2017) is Alisa uit Finland. Alisa geeft aan dat hobby-horsing volgens haar een feministische agenda heeft. In de wereld van hobby-horsing zijn volgens Alisa geen jongens, waardoor meisjes volgens haar echt kunnen doen wat zij zelf willen. Overigens zou het goed mogelijk kunnen zijn dat ook jongens aan deze sport doen.
Sport
Hobby-horsing is een echte sport geworden. Het is een sport waarbij, wellicht tegen verwachting in, het uithoudingsvermogen flink wordt uitgedaagd. Deelnemers springen over hindernissen van verschillende hoogten en houden het stokpaardje tussen de benen vast. Er zijn clubs ontstaan en er worden lessen gegeven. Er zijn maneges in Finland, maar ook in andere landen zoals Nederland waar de gewone paardrijlessen soms met stokpaardrijden worden afgewisseld. In 2017 en 2018 kwamen in Nederland de eerste georganiseerde initiatieven voor hobby-horsing van de grond, onder andere voor lessen en wedstrijden. Dat gebeurde bijvoorbeeld in Zeeland en in de Achterhoek. Daarnaast zijn er ook ponykampen die hobby-horsing introduceren. Hobby-horsing doet sommigen misschien denken aan de sport quidditch, ofwel de Nederlandse vertaling ‘zwerkbal’ dat gebaseerd is op de fictieve sport uit de Harry Potter-reeks van J.K. Rowling. Bij quidditch houden deelnemers het gehele spel een bezem of stok tussen de benen vast.
Wedstrijden hobby-horsing
In 2017 werden in Finland voor het eerst echte kampioenschappen hobby-horsing gehouden waaraan zo’n 200 deelnemers, voornamelijk meisjes tussen de 10-18 jaar, meededen. Een jury beoordeelde de prestaties van de deelnemers. In Finland zijn de kampioenschappen hobby-horsing een jaarlijks terugkerend evenement geworden. In 2020 werd het evenement vanwege het coronavirus afgelast en verplaatst naar 2021. In België werden in 2019 voor het eerst kampioenschappen stokpaardrijden georganiseerd. In diverse landen worden overigens op kleinere schaal eveneens wedstrijden hobby-horsing gehouden. In de Nederlandse plaats Hoogeveen werd in 2017 bijvoorbeeld een stokpaardrace georganiseerd als inzamelingsactie voor de voedselbank.
Imago
Hobby-horsing wordt door velen in eerste instantie een beetje gek gevonden. Mensen vragen zich bijvoorbeeld af waarom iemand aan hobby-horsing zou willen doen, wat er leuk aan is of waarom iemand niet ‘gewoon’ op een echt paard rijdt. Bovendien vinden ze het er gek uitzien of kinderachtig, waarschijnlijk omdat een stokpaardje met speelgoed van kleine kinderen wordt geassocieerd. Wanneer de mensen achter hobby-horsing hun verhaal vertellen, of duidelijk wordt dat hobby-horsing een feministische inslag heeft verandert dat vaak. Er blijkt dan meer sympathie voor de hobby te ontstaan. Sommige mensen spreken hun sympathie voor hobby-horsing met name uit vanwege de feministische inslag.
Stokpaard als alternatief voor een echt paard
Meisjes van een jaar of 10 ontdekken hobby-horsing soms ook als alternatief voor paardrijden op een echt paard. Deze meisjes hebben een grote interesse voor paarden en paardrijden, maar om verschillende redenen beperkte toegang tot echte paarden. Het stokpaard van hobby-horsing kan hierin uitkomst bieden. Ook dat maakt, dat mensen de keuze voor hobby-horsing soms beter kunnen begrijpen.
Sascha Schwedersky 