Serie: Nachtdieren
Seizoen: 1
Aantal afleveringen: 6
Productie: BNNVARA en Witte Geit
Zender: NPO3
Presentatie: Ryanne van Dorst
Datum eerste aflevering: 8 januari 2019
Speelduur per aflevering: Tussen de 30 en 33 minuten.
- Algemeen
- Aflevering 1 Rotterdam
- Aflevering 2 Amsterdam
- Aflevering 3 Oosten
- Aflevering 4 IJsselmeer
- Aflevering 5 Brabant
- Aflevering 6 Leiden
Algemeen
In januari 2019 kwam er een nieuwe serie genaamd Nachtdieren op NPO3. Het eerste seizoen werd gepresenteerd door Ryanne van Dorst en het bleek op haar lijf geschreven te zijn. Ze levert alle spontaniteit waarop dit programma draait. Bovendien heeft ze in het programma een flinke dosis zelfspot. Ryanne van Dorst stelt zichzelf de vraag wat mensen die ’s nachts nog wakker zijn aan het doen zijn. Op haar nachtelijke tocht komt Ryanne spontaan allerlei soorten mensen tegen en juist die spontane ontmoetingen is haar kracht.
De manier waarop Ryanne van Dorst dit eerste seizoen van Nachtdieren heeft neergezet is prachtig. In haar benaderingswijze zit humor, respect, zelfspot en nieuwsgierigheid. Dat tezamen is de cocktail die van dit programma een succes heeft gemaakt. Een tweede seizoen met Ryanne van Dorst zal er zeker gaan komen.
Dankzij de spontaniteit van het programma weet je niet wat er komen gaat en dat geeft een prettige spanning als je zit te kijken. Het programma is mooi opgezet. Ryanne rijdt in een oude oldtimer. Zelfs als ze met haar camerateam in de auto onderweg is naar volgende ontmoetingen, is het ook dan hilarisch om naar Ryanne te kijken. Naast humor is Ryanne ook sterk tijdens de ontroerende gesprekken. Ze gaat weliswaar niet de diepte in, maar dat past ook niet bij dit programma.
Ook als ik de afleveringen van Nachtdieren voor een tweede keer bekijk, blijft het boeiend. De muziek en uitstraling van het programma zijn overigens goed gekozen. Het programma werd wat later op de avond uitgezonden en daar past het goed. De serie geeft een ontspannen gevoel voor de late avond vlak voor het naar bed gaan.
Aflevering 1: Rotterdam
Datum van uitzending: 8 januari 2019
De eerste aflevering van seizoen 1 begint Ryanne in haar eigen stad Rotterdam. Lichte onzekerheid is in het begin nog merkbaar als ze opmerkt; ‘ik ben een slechte presentator’. Maar wat blijkt zij juist geknipt als presentator voor een programma als Nachtdieren. Heerlijk. Ryanne noemt de nacht het spannendste deel van de dag.
Ze heeft gedurende deze eerste nacht zo’n 10 ontmoetingen met allerlei soorten mensen. Ryanne komt onder andere terecht bij een gamer die een groot deel van de nacht Fortnite zit te spelen. ‘Je speelt een meissie’, merkt Ryanne spontaan op als de gamer zijn spel laat zien en een vrouwelijke avatar verschijnt. Schaamte is niet nodig, veel meer mannen hebben een voorkeur voor het gamen met een vrouwelijke avatar weet ik uit mijn achtergrondkennis. Verder heeft Ryanne ontmoetingen met onder andere een man die oud ijzer verzamelt, politieagenten, een visser, Nicole die niet kan slapen, truckers die in alle vroegte beginnen aan hun ontbijt en twee heren die een trambaan schoonmaken. Uit laatstgenoemde ontmoeting blijkt, waarom de insteek van Ryanne zo geweldig is. Inhoudelijk was deze ontmoeting minder interessant, maar dat weet Ryanne dankzij het volgende punt volledig recht te zetten. Ze biedt de heren bij de trambaan een loempia aan en merkt daarbij op dat ‘de loempia is bedoeld als klein bedankje dat ik morgen weer met de tram kan’. Dat toont de nieuwsgierige en respectvolle benadering van Ryanne, voor wat deze ‘nachtdieren’ aan het doen zijn.
Aflevering 2: Amsterdam
Uitgezonden op: 15 januari 2019
De tweede aflevering van seizoen 1 gaat verder in Amsterdam. Ryanne stelt zich kwetsbaar en eerlijk op en zegt; ‘het is effe wennen, nieuwe omgeving, ik ken de weg hier eigenlijk niet’. Ik denk dat deze onwennigheid bij dit programma hoort, want met Nachtdieren wil Ryanne juist ‘nieuwe werelden’ van de nacht ontdekken. In deze aflevering heeft Ryanne weer allerlei ontmoetingen met onder andere een vrouw met een ‘gekke’ stem, een instrumentenmaker en tevens K3-fan, de bier taxi en een schoonmaker op de wallen. Ze komt ook terecht in een daklozenopvang, een kerk en een sportschool.
Ook in deze tweede aflevering levert de respectvolle nieuwsgierigheid van Ryanne mooie verhalen op. Ze vraagt gewoon door over de dingen die ze ziet en hoort omdat ze oprecht geïnteresseerd is. Bij de eerste ontmoeting merkt Ryanne uit nieuwsgierigheid op; ‘jij hebt een ‘gekke’ stem’. Al snel wordt Ryanne door deze mevrouw thuis uitgenodigd. Verderop in de nacht is er iemand op dit opmerkelijke tijdstip aan het sporten. Ryanne wil weten waarom. Haar stijl van presenteren die vaart op nieuwsgierigheid is ook hier weer heerlijk.
Eerder in de nacht kwam Ryanne op een industrieterrein terecht waar vreemde geluiden te horen waren. Het leek een soort horrorfilm te worden. Toen Ryanne de bron van het geluid ontdekte, was het contrast met de eerdere ‘horrorbeelden’ groot. De geluiden bleken afkomstig van een vriendelijke instrumentenmaker, die overigens ook K3-fan bleek te zijn. ‘Raar maar waar’, merkte de instrumentenmaker daarover op, maar ik weet uit mijn achtergrondkennis dat hij zeker niet de enige volwassen K3-fan is. De nacht eindigde voor Ryanne op de wallen, in een humoristisch gesprek met een schoonmaker.
Aflevering 3: Oosten
Uitgezonden op: 22 januari 2019
Onverlichte wegen, dieren en een gezellig feestje in een ‘zuipschuur’, in aflevering 3 verlaat Ryanne de grote stad en rijdt richting het oosten van Nederland. Ze komt wederom terecht in bijzondere ontmoetingen met ditmaal een ufo-spotter, ‘fiets-pompers’, ‘bij-kletsers’, een slapeloze nachtfotograaf en broeder Thomas. Ryanne weet in het holst van de nacht deuren te openen, die normaliter gesloten blijven. Ze komt onder andere in een klooster, een boerenbedrijf en een fabriek terecht.
Hilarische en ontroerende gesprekken wisselen elkaar perfect af. Het merendeel van de ontmoetingen speelt zich af in de plaatsten Doetinchem en Deventer. In Doetinchem had ufo-spotter Chanet op een oproepje van Ryanne gereageerd. Ryanne dompelde zich onder in haar nachtelijke ‘jacht’ op ufo’s en Chanet probeerde Ryanne ervan te overtuigen dit in alle ernst onder volkomen nuchtere omstandigheden te ondernemen. Broeder Thomas maakte een opvallende vergelijking tussen zijn kloosterbestaan en een rebells, punk leven. De man die niet kon slapen, liet Ryanne zien als nachtfotograaf noodgedwongen ‘een kind van de nacht’ te zijn geworden. Wat een ontroerend, maar mooi verhaal.
Aflevering 4: IJsselmeer
Uitgezonden op: 29 januari 2019
Ook in deze aflevering kwam Ryanne weer op bijzondere plekken terecht in onder andere Almere, Enkhuizen en Putten. Je vraagt je soms af hoe ze het voor elkaar krijgt haar bijzondere belevenissen allemaal vanuit het niets mee te maken. Haar lef speelt hier in ieder geval een rol in. Ze loopt immers midden in de nacht een donkere begraafplaats op, loopt op mensen af die midden in de nacht rondom een kampvuur staan en belt aan bij nietsvermoedende bewoners die nog op zijn.
Deze nacht was de langste nacht van het jaar en bovendien was het volle maan, waardoor Ryanne een extra mooie aflevering voorspelde. De mensen bij het kampvuur maakten deze voorspelling enigszins waar, gezien het feit zij met volle maan gezamenlijk een nachtelijke duik in het IJsselmeer namen. In het grote huis waar nog licht brandde, bleek een vrouw nog hard aan het werk te zijn. Een dosis schattigheid vond Ryanne bij de afdeling verloskunde van een ziekenhuis, waar al twee ‘nachtdieren’ geboren waren. Op een begraafplaats kwam de spannende kant van deze serie weer even terug, toen Ryanne het licht van zaklampen tussen de graven zag ronddwalen.
Aflevering 5: Brabant
Uitgezonden op: 5 februari 2019
Jagers, een Syrische kunstschilder en een radio dj, Ryanne kwam hen in deze aflevering allemaal tegen. Daarnaast waren er natuurlijk ook ontmoetingen met feestgangers en zuipschuiten, want die kun je in Brabant tijdens de nachtelijke uren niet over het hoofd zien. Ryanne weet steeds soepel mee te bewegen in de beleveniswereld van de ander. Wanneer zij bijvoorbeeld langs een paar cafés loopt, doet ze vrolijk joelend mee met het uitgaanspubliek. Ook stond ze even in de schoenen van een jongerenwerker of ‘straat coach’. Toch blijft Ryanne tegelijkertijd ook zichzelf.
Verder had Ryanne een ontmoeting met een dragqueen. Hij vertelde Ryanne in de echte wereld als zichzelf vrij verlegen te zijn en bovendien geen partner te hebben. In de wereld waarin hij dragqueen is, gaat dat heel anders en ervaart hij het tegenovergestelde. Mooie ontmoeting met een goudeerlijke uitleg. Ook had Ryanne diep in de bossen net over de grens met België een bijzondere ontmoeting met een nachtelijke jager. Het valt direct op dat deze jager niet voldoet aan het stereotype beeld dat men vaak heeft bij een jager. Ryanne benoemt alles wat haar opvalt, dus ze bespreekt dit ook. Deze jager is namelijk geen grofgebouwde man met een pet op zijn hoofd. Het is een jonge vrouw met een lieve uitstraling en vriendelijke lach die het nachtelijke jagen boven de Brabantse kroegen verkiest.
Diep in de nacht weet Ryanne ook een radio dj met een nachtelijk bezoekje te verrassen. Ineens heeft deze radio dj Ryanne van Dorst in zijn show. De aflevering sluit af met het ontroerende verhaal van een Syrische kunstschilder.
Aflevering 6: Leiden
Uitgezonden op: 12 februari 2019
Helaas is dit alweer de laatste aflevering van dit ijzersterke programma. Seizoen 1 sluit af in de studentenstad Leiden. Voor mij bekend terrein omdat ik er woon en studeer. Terwijl ik nietsvermoedend lag te slapen, trok Ryanne midden in de nacht met haar cameraploeg langs mijn studentenhuis in de binnenstad van Leiden. Vlakbij de plek waar ik die nacht heerlijk lag te ‘ronken’ zat Ryanne op een bankje naast een van de ‘nachtdieren’ uit haar programma. Hij bleek saxofonist en speelde voor Ryanne een paar noten. Ook werd Ryanne geconfronteerd met het grote aantal daklozen die Leiden heeft. Een ontmoeting met twee daklozen werkte als een soort magneet en trok een hele groep daklozen samen.
In het begin van de nacht kwam Ryanne overigens terecht bij een meisje met een aantal slangen als huisdier. Het was een bijzonder tafereel, maar helaas wel met dodelijke afloop. Toen Ryanne op bezoek was ontdekte het meisje een slang die zeer waarschijnlijk de geest had gegeven. Verder had Ryanne ontmoetingen met de nachtdienst van een GGZ instelling, ouders met baby’s en met mensen van de markt. Ook in deze aflevering stond ik er weer van te kijken hoe goed Ryanne er in slaagt bijzondere ontmoetingen teweeg te brengen. Ze liep bijvoorbeeld nog maar net door het centrum van Leiden, of ze kwam al een man tegen die haar meenam naar het mooiste uitkijkpunt van de stad. Deze man bleek namelijk in het bezit van de sleutel van een grote kerk in hartje Leiden. Ze klommen naar het dak en hadden daar het mooiste uitzicht op Leiden wat je je maar kunt wensen.
Sascha Schwedersky 